Kees Broer

Lange tijd gingen deskundigen ervan uit dat Hamas uitsluitend een bedreiging vormde voor Israël. Recente onderzoeken, van Athene tot Berlijn, laten echter zien dat de islamistische organisatie haar terreur kennelijk ook naar Europa wil brengen.

Bron: Neue Zürcher Zeitung   ; Daniel Rickenbacher, Anna Schiller, Berlijn ; 20 juli 2026

Lange tijd gingen deskundigen ervan uit dat Hamas geen aanslagen in Europa voorbereidde. Dat blijkt nu waarschijnlijk een ernstige misvatting te zijn geweest.

Begin juni arresteerde een Griekse speciale politie-eenheid om vijf uur ’s ochtends in de toeristische plaats Agios Nikolaos op Kreta een 37-jarige Egyptenaar van Palestijnse afkomst. Hij werkte sinds kort als elektricien in een luxe hotel. Sommige Griekse media noemen hem Motasem.

In zijn woning in Athene vond de Griekse politie chemicaliën, een precisieweegschaal en andere gespecialiseerde apparatuur die gebruikt kan worden voor het vervaardigen van explosieven.

De Griekse autoriteiten kwamen Motasem op het spoor dankzij een tip van de Cypriotische politie. Die had twee weken eerder, nabij Larnaka, twee Palestijnen gearresteerd die contact met hem onderhielden. Vanaf dat moment werd hij voortdurend geobserveerd. De operatie droeg de codenaam “Odin”.

De Grieks-Cypriotische cel was vermoedelijk van plan een aanslag te plegen op een Israëlisch cruiseschip dat regelmatig Griekse havens aandoet en daarbij herhaaldelijk het doelwit is van anti-Israëlische protesten. Tijdens een eerdere aanleg, een jaar daarvoor, was Motasem samen met vier andere Palestijnen al eens door de politie gecontroleerd, maar niet gearresteerd. In juni zou het schip opnieuw Kreta bezoeken.

Deze zaak laat zien hoe planmatig Hamas inmiddels op Europees grondgebied opereert. Griekenland bood de terroristen verschillende strategische voordelen. Het cruiseschip vormde een bekend en, vanwege de protesten, politiek beladen doelwit. Bovendien beschikt de luchthaven van Larnaka over een rechtstreekse vliegverbinding met Beiroet, waar veel Hamas-functionarissen verblijven. De vlucht duurt slechts veertig minuten. Daarnaast was het een 38-jarige wiskundige, lid van de Grieks-Cypriotische cel, gelukt om vanuit het door Turkije bezette noorden illegaal Cyprus binnen te komen.

De mannen leken uitstekend voorbereid. Hun kennis zouden zij in Maleisië hebben opgedaan. Motasem en een andere Palestijn reisden in 2025 via Zürich, Qatar en Indonesië naar Maleisië om daar te leren hoe explosieven moesten worden gemaakt. De onderzoeksresultaten tonen een mate van organisatie in Europa die terrorisme-experts Hamas lange tijd niet hadden toegedicht.

Arrestaties in meerdere Europese landen

De plannen voor een aanslag in Griekenland passen in een steeds zorgwekkender totaalbeeld. De cel rond Motasem vormt waarschijnlijk slechts het topje van de ijsberg. In de afgelopen maanden zijn op verschillende plaatsen in Europa vermoedelijke leden van de islamistische terreurorganisatie gearresteerd. Daarbij valt één ding bijzonder op: de sporen leiden steeds weer naar Duitsland.

Volgens Griekse media heeft ook Motasem langere tijd in Duitsland gewoond. Dat hij in de zomer van 2023 Griekenland binnenkwam en daar politiek asiel kreeg, vormde kennelijk geen belemmering. Maar hij is zeker niet het enige vermeende Hamas-lid met banden met Duitsland.

De Duitse federale aanklager, de hoogste strafrechtelijke autoriteit van het land, heeft sinds oktober vorig jaar in totaal negen mannen laten arresteren. Dat gebeurde deels in Duitsland zelf, maar ook in samenwerking met Europese autoriteiten in het buitenland. De arrestaties vonden plaats bij onder meer Kopenhagen, op de luchthavens Berlijn-Brandenburg en Larnaka, en verder in Londen, Wenen en Berlijn.

Een tweede 7 oktober in Europa

Volgens federaal procureur-generaal Jens Rommel waren de mannen van plan aanslagen te plegen op Joodse of Israëlische instellingen in Europa.

Tijdens het onderzoek vonden de Duitse autoriteiten een vooraf opgenomen opeisingsvideo. De plannen waren kennelijk al zo ver gevorderd dat er zelfs een concrete datum was vastgesteld: de tweede verjaardag van de Hamas-aanval op Israël, 7 oktober 2025.

Volgens de bevindingen van het Openbaar Ministerie gaat het om een netwerk dat er maandenlang in slaagde vrijwel geruisloos wapens door Europa te vervoeren. In de zomer van 2025 zouden bijvoorbeeld vijf Glock-pistolen vanuit Denemarken via Berlijn naar Wenen zijn gebracht. De Deense staatsburger Yousif C. droeg de wapens in Berlijn over aan een Duitse tussenpersoon, die ze vervolgens doorgaf aan Mohammed A., speciaal uit Groot-Brittannië overgekomen. Deze vervoerde de wapens naar een schuilplaats in Wenen, waar de Oostenrijkse veiligheids- en inlichtingendienst het depot in november van vorig jaar ontdekte.

Volgens de onderzoekers heeft het netwerk in totaal ten minste dertien pistolen, een AK-47-aanvalsgeweer en meer dan 900 patronen via Scandinavië, Duitsland en Oostenrijk gesmokkeld.

Volgens terreurexpert Schindler zou Hamas daarom kunnen kiezen voor een nieuwe strategie.

“De zwakte van Hamas is op zichzelf geen goed teken voor Europa.”

Volgens hem hebben terreurorganisaties publiciteit nodig om hun politieke doelstellingen uit te dragen. Zij moeten hun relevantie blijven bewijzen, zeker wanneer zij in hun eigen machtsgebied onder druk staan.

De cynische redenering zou kunnen zijn dat, terwijl de wereld inmiddels gewend is geraakt aan geweld in het Midden-Oosten, een aanslag in een Europese hoofdstad of een aanval op een cruiseschip in de Middellandse Zee wereldwijd de krantenkoppen zou halen. Landen als Duitsland en Oostenrijk, die als bondgenoten van Israël worden beschouwd, zouden daardoor via terreur op eigen grondgebied politiek onder druk kunnen worden gezet.

De sporen die van Athene via Berlijn naar Wenen lopen, maken volgens het artikel duidelijk dat Europa voor Hamas meer is dan alleen een veilige uitvalsbasis om fondsen te werven. Het continent moet er volgens de auteurs rekening mee houden dat de organisatie bereid is het conflict in het Midden-Oosten ook op Europees grondgebied uit te vechten.